ਨਵਾਂ ਮਟਰੋਲਾ ਮੋਬਾਇਲ ਈ60

ਨੋਕੀਆ ਦੇ ਮੋਬਾਇਲ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਦੇ ਕੇ ਆਏ ਤਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਲੱਗਣ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ, ਆਖਰ
ਘਰੇ ਆਏ ਤਾਂ ਘਰ ਵਾਲੇ ਅਲੱਗ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ ਕਿ ਫੋਨ ਕਿੱਥੇ ਕਰੀਏ, ਮਸਾਂ
ਕਿਤੇ ਜਸਵਿੰਦਰ ਦਾ ਫੋਨ ਲੱਭਿਆ ਅਤੇ ਕੀਤਾ। ਆਖਰ ਨਵੇਂ ਮੋਬਾਇਲE6
ਵਾਸਤੇ ਮਤਾ ਪੱਕਾ ਕਰ ਹੀ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸਕਰਕੇ ਸੋਨੀ ਅਰਿਕਸਨ,
ਨੋਕੀਆ ਐਨ-ਸੀਰਿਜ਼ ਅਤੇ ਮਟਰੋਲਾ ਵੇਖੇ। ਖੈਰ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਪਸੰਦ ਆਇਆ
ਉਹ ਹੈ ਮਟਰੋਲਾ ਈ6
ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਗੱਲ
* ਲਿਨਕਸ ਅਧਾਰਿਤ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੁਪਨਾ ਰਿਹਾ
* ਟੱਚ ਸਕਰੀਨ, ਇਹ ਸ਼ੌਕ ਹੀ ਸੀ ਵੇਖਣ ਦਾ ਵਰਤਣ ਦਾ
*14.5 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਪਤਲਾ
• 2-ਮੈਗਾਪਿਕਸਲ CMOS ਕੈਮਰਾ 8x ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਜ਼ੂਮ ਨਾਲ
• CIF ਅਤੇ QVGA ਵੀਡਿਓ ਕੈਪਚਰ ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਲਈ
• ਪੂਰੀ ਸਕਰੀਨ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਵੀਡਿਓ
• MP3 ਪਲੇਅਰ, ਜੋ ਕਿ ਲਾਕ ਕਰਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਕਰੀਨ ਦੀਆਂ ਸਵਿੱਚਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
• PDA ਫੀਚਰ - POP3ਈਮੇਲ, ਵੈੱਬ ਬਰਾਉਜ਼ਰ, OCR
• ਬਲਿਊਟੁੱਥ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, USB 2.0 EMU, 3.5 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਜੈਕ
• ਮੈਮੋਰੀ ਕਾਰਡ (1 GB ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ),2GB SD ਕਾਰਡ ਤੱਕ ਸਹਿਯੋਗ;
•ਵਧੀਆ1000mAh ਬੈਟਰੀ ਵਧੀਆ ਵਰਤੋਂ ਲਈ
•2.4-inch 240 x 320, 262K ਰੰਗਦਾਰ TFT ਸਕਰੀਨ

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਣੇ ਹੀ ਟਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ। ਵਰਤਣਾ ਕੁਝ ਔਖਾ ਸੀ, ਕੁਝ ਫੀਚਰ ਲੱਭਣੇ
ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ ਅਤੇ ਬੜਾ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਹਾਂ ਕੁਝ ਰੰਗ ਅਤੇ ਸਰੂਪ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਕੁਝ ਨਾ ਉਪਲੱਬਧ ਫੀਚਰ ਹਨ:
* 3G ਨਹੀ ਹੈ।
*EDGE ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਲੈੱਸ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਆਇਆਂ ਅਤੇ ਲੈਪਟਾਪ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾਂ ਲਿਨਕਸ ਵਿੱਚ
ਬਾਕੀ ਫੇਰ ਸਹੀਂ

ਨਵੀਂ ਵੈੱਬ ਸਾਇਟ ਅਤੇ ਬੀਲਾਗ

ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਉਪਰੰਤ ਇੱਕ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ,
ਜੋ ਕਿ ਯਾਹੂ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਈਟ ਦੇ ਘਟੀਆ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ
ਕੇ ਹੋਈ ਸ਼ਰਮਿੰਦੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

ਇੱਕ
ਸਰਘੀ ਨਾਂ ਦੀ ਸਾਇਟ ਲਈ ਗਈ:
http://start.sarghi.com/
ਖਾਸ ਭਾਗ ਹਨ:
0 ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ
0 ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ (ਲੋਕ ਗੀਤ, ਪਹਿਰਾਵਾ, ਪੁਰਾਣੇ
ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਝਲਕਾਂ)
0 ਖੇਤੀਬਾੜੀ -ਜੋ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕਠੀ ਹੋ ਸਕੇ
0 ਕੁਝ ਖ਼ਬਰਾਂ - ਜੋ ਹਾਲੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉੱਤੇ ਉਪਲੱਬਧ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀਆਂ ਹੋਣ।

*ਹੁਣ*
-ਕੁਝ ਬੀਲਾਗ ਦਾ ਸਮੂਹ, ਜੋ ਹਫ਼ਤੇਵਾਰ ਅੱਪਡੇਟ ਹੋਣਗੇ

*ਭਲਕ*
-ਤਸਵੀਰਾਂ, ਲੋਕ ਬੋਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਇੰਝ ਦਾ ਪੋਰਟਰਲ ਦੇ ਰੂਪ
ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ


____
ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਬਲਾਗ:
http://lokboli.blogspot.com/
http://merekhet.blogspot.com/
http://sarghi.blogspot.com/

---

ਕੋਈ ਸੁਝਾਅ, ਵਿਚਾਰ ਜਾਂ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਸੰਪਰਕ
ਕਰਨਾ।

ਅਤੇ ਹਾਂ ਇੱਕ ਮੰਗ, ਕਿਸੇ ਵੀਰ ਕੋਲ
gurmukhi ਜਾਂ punjabi ਬੀਲਾਗ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ
ਦੀ ਖੇਚਲ ਕਰੇ ਤਾਂ ਬੜੀ ਮੇਹਰਬਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ
ਬੋਲੀ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਅੱਪਡੇਟ ਸਰਘੀ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਆ ਸਕੇ।
ਧੰਨਵਾਦ

ਪਰਿੰਟਰ/ਸਕੈਨਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਲਿਨਕਸ ਲਈ

ਜਦੋਂ 4 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਨਕਸ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ
ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਲਿਨਕਸ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ
ਪਰਿੰਟਰ ਅਤੇ ਨਾ ਸਕੈਨਰ। ਖ਼ੈਰ ਇਹ ਟੱਕਰਾਂ ਮੈਂ ਖੁਦ ਵੀ
ਮਾਰ ਹੰਭਿਆ ਅਤੇ ਮੰਨ ਲਿਆ ਕਿ ਠੀਕ ਹੈ। HP ਤੱਕ
ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਕੋਈ ਸਹਿਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿੰਦੇ
ਅਤੇ ਲਿਨਕਸ ਫੋਰਮ ਜਿਸ ਹਾਰਵੇਅਰ (ਪਰਿੰਟਰ/ਸਕੈਨਰ) ਬਾਰੇ
ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ
ਅੱਜ ਲਿਨਕਸ ਫਾਰ ਯੂ (LFY) ਮੈਗ਼ਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਵੇਖ ਕੇ ਖੋਜ
ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਫੋਟੋ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ
ਚੰਗਾ ਬਦਲ ਲੱਭਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਮੁੜ ਜੰਮ ਪਈ।

ਖੋਜ ਕਰਨ ਸਾਰ ਹੀ ਇੰਨੇ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜੇ ਮਿਲੇ ਕਿ ਮੈਂ
ਖੁਦ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। HP ਦੀ ਗੱਲ਼ ਤਾਂ ਛੱਡੋ, ਐਪਸਨ,
ਕੈਨਨ ਤੱਕ, ਸਭ ਡਰਾਇਵਰ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ (ਇਹ ਗੱਲ਼
ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੰਨ ਘੁੰਮਾ ਕੇ ਫੜਦੇ ਹਨ, ਭਾਵ ਕਿ ਗਾਰੰਟੀ ਨੀਂ
ਦੇਣੀ ਅਤੇ ਨਾ ਮੁੱਖ ਵੈਬਸਾਇਟ ਉੱਤੇ ਲਿਖਣਾ, ਵੱਖਰੀ ਸਾਇਟ
ਬਣਾ ਕੇ ਉੱਥੋ ਡਾਊਨਲੋਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ)।
ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ
ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ਼, ਲਿਨਕਸ ਨਾਲ ਪਰਿੰਟਰ/ਸਕੈਨਰ/ਲੈਪਟਾਪ
ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਵਾਸਤੇ
ਖਾਸ ਲਿੰਕ:

ਲਿਨਕਸ ਅਤੇ ਲੈਪਟਾਪ:
http://www.tuxmobil.org/laptop_manufacturer.html
(ਛੋਟੀ ਜੇਹੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ ਕਿ ਡੈੱਲ ਨੇ ਲਿਨਕਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਲੈਪਟਾਪ
ਵੇਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਹਨ-ਉਬਤੂੰ ਨਾਲ)

USB ਜੰਤਰ:
http://www.qbik.ch/usb/devices
(ਇੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਵੈੱਬ ਕੈਮ, ਵੀਡਿਓ ਕੈਮਰੇ, ਸਕੈਨਰ, ਪ ਰਿੰਟਰ,
ਟੀਵੀ ਟਿਊਨਰ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਰਡਵੇਅਰ
ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ)
[Philips ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲੱਗੇ]

ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਭ ਉਤਪਾਦਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੇਖਣ
ਲਈ (ਭਰਪੂਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਮੇਤ):
http://www.linuxquestions.org/hcl/

HP ਦੀ ਲਿਨਕਸ ਵਾਸਤੇ ਡਰਾਇਵਰ:
http://hplip.sourceforge.net/

ਸਕੈਨਰ:
ਮੁੱਖ ਬੈਕਐਂਡ:http://www.sane-project.org/
ਲਿਨਕਸ ਡਰਾਇਵਰ: (ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਰਡਵੇਅਰਾਂ ਬਾਰੇ)
http://www.linux-drivers.org/

ਈਪਸਨ (Epson) ਦੇ ਸਕੈਨਰ/ਪਰਿੰਟਰ ਬਾਰੇ ਲਿਨਕਸ:
http://www.avasys.jp/english/linux_e/dl_scan.html


--
ਮੇਰੀ ਚੋਣ:
ਸਕੈਨਰ ਕੈਨਨ LiED 25- 4000 ਰੁ:
ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤਾ, ਲਿਨਕਸ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਆਮ ਵਰਤੋਂ
ਮੁਤਾਬਕ ਠੀਕ ਰੈਜ਼ੋਲੇਸ਼ਨ ਦਾ ਸਕੈਨਰ ਹੈ।

--
ਅਪੀਲ: ਇਹ ਸਾਇਟ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪ ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ
ਸਭ ਦੀ ਮੱਦਦ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਵੀ
ਫ਼ਰਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਾਂ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਈਏ,
ਸੋ ਜੋ ਹਾਰਡਵੇਅਰ (ਪਰਿੰਟਰ/ਸਕੈਨਰ/ਵੈੱਬ ਕੈਮ) ਲਿਨਕਸ
ਉੱਤੇ ਟੈਸਟ ਕਰੀਏ (ਚੱਲੇ ਚਾਹੇ ਨਾ), ਉਸ ਬਾਰੇ ਨਤੀਜੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਇਟਾਂ ਉੱਤੇ ਭੇਜ ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਕਿ ਭਲਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਾਂਗ
ਹੀ ਕੋਈ ਇਸ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈ ਸਕੇ।

ਸੁਲਤਾਨ-ਉਲ ਕੌਮ - ਜਥੇਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ

ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਇਕ ਮਹਾਨ ਜਰਨੈਲ ਤੇ ਪੰਥ ਦੀ ਇਕ ਮਾਨਯੋਗ ਹਸਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਤੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਯੋਧਾ ਸੀ। ਮੁੱਢ ਵਿਚ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਮਿਸਲ ਦਾ ਬਾਨੀ ਸ: ਬਾਗ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਉਹ ਆਹਲੂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਸੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਮਿਸਲ ਦਾ ਨਾਂਅ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ: ਬਾਗ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੰਤਾਨ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਮਿਸਲ ਦਾ ਮੁਖੀ ਉਸ ਦਾ ਭਾਣਜਾ ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਬਣਿਆ।
ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਸ: ਬਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਸੰਨ 1718 ੲੀ: ਨੂੰ ਹੋਇਆ। 1723 ਵਿਚ ਸ: ਬਦਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਤਾ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਚਲੀ ਗੲੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਦੀ ਛਤਰ-ਛਾਇਆ ਹੇਠ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। 1729 ਵਿਚ ਸ: ਬਾਗ ਸਿੰਘ ਦਿੱਲੀ ਗੲੇ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਭੈਣ ਤੇ ਭਾਣਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਆੲੇ। ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਬਾਲਕ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਸ: ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੱਥੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੀਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਹਾਇਕ ਥਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਕੲੀ ਜੰਗਾਂ ਵਿਚ ਸ: ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਪੰੁਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੈਦਾਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਕਰਤੱਵ ਦਿਖਾਉਣ ਲੲੀ ਦਿਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ ਸੀ। 1732 ਵਿਚ ਸ: ਬਾਗ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਜਾਣ ’ਤੇ ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਬੜਾ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਦਾਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਅਕਲ-ਸ਼ਕਲ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਨਿਰਾਲਾ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਪੱਖੋਂ ਬਹੁਤ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਪੰਥ ਦੀ ਹਰ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਚ ਉਹ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਪੰਥ ਵਿਚ ਆਪ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਸੀ।
1740 ਵਿਚ ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਲੁੱਟ ਦਾ ਮਾਲ ਖੋਹ ਲਿਆ ਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਲੁੱਟ ਲਿਆ। ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਹੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਲੁੱਟਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ’ਚੋਂ ਖੋਹਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਕੌਣ ਲੋਕ ਹਨ? ਜ਼ਕਰੀਆ ਖਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ‘ਜਹਾਂ ਪਨਾਹ ਇਹ ਸਿੰਘ ਨਾਮ ਦਾ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ-ਦੇਸ਼, ਘਰ-ਘਾਟ, ਕਿਲ੍ਹਾ-ਕੋਟ ਕੋੲੀ ਨਹੀਂ। ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਖਾਧੇ ਪੀਤੇ ਸੌ-ਸੌ ਕੋਹ ਤੱਕ ਰੋਜ਼ ਧਾਵੇ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਘੋੜੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਹੀ ਪਲੰਘ ਹੈ, ਤੁਰਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਸੌਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ ਜੇਕਰ ਇਹ ਕੌਮ ਠੀਕ ਐਸੀ ਹੀ ਹੈ ਜੈਸੀ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਖੋਹ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਜਾਣੋ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਇਹ ਪੰਥ ਮੁਲਕ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।’ (ਤਵਾਰੀਖ ਗੁਰੂ ਖਾਲਸਾ)
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਸਪਤ ਰਾਇ, ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ, ਨਾਸਲ ਅਲੀ ਖਾਂ ਆਦਿ ਮੁਗਲ ਹਾਕਮਾਂ ਨਾਲ ਕੲੀ ਜੰਗ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਫਤਿਹਾਬਾਦ, ਜਗਰਾਉਂ, ਮੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਖੂ, ਕੋਟ ੲੀਸੇ ਖਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। 1760 ੲੀ: ਵਿਚ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਹਮਲੇ ਸਮੇਂ ਦੁਰਾਨੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਮਰਦ-ਔਰਤਾਂ, ਲੜਕੇ-ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਕੇ ਕਾਬਲ ਲਿਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਤੋਂ ਬਿਆਸਾ ਟੱਪਦੇ ਹੋੲੇ ਦੁਰਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾ ਦਬਾਇਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੈਦੀ ਛੁਡਵਾ ਕੇ ਘਰ ਭਿਜਵਾ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਪਰਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੱਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। 1761 ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਾਲਸਾ ਦਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਹਿਮਦਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਜਰਨੈਲ ਜਹਾਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਸਤ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਤੱਕ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ। ਦੁਰਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਥ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਤਾਨ-ਉਲ-ਕੌਮ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਂਅ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
1762 ਵਿਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰਹੀੜਾ (ਕੁਪ ਰਹੀੜਾ) ਕੁਤਬਾ ਬਾਹਮਣੀਆਂ ਅਤੇ ਗਹਿਲ ਤਿੰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾੲੀ ਹੇਠ ਖਾਲਸਾ ਦਲ ਦੀ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਜੰਗ ਹੋੲੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਲਗਭਗ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ-ਸਿੰਘਣੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋੲੇ ਸਨ। ਅਬਦਾਲੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਨਵਾਬ ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ, ਸੂਬਾ ਸਰਹੰਦ ਨਵਾਬ ਰਾੲੇਕੋਟ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਫੌਜਾਂ ਜਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋੲੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਰਵਾਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਆਦਿ ਦੀ ਖਾਦ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਫੁਲਕੀਆਂ ਮਿਸਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਿਆਸਤ ਪਟਿਆਲਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਗਹਿਗਚ ਦੀ ਲੜਾੲੀ ਦੌਰਾਨ ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਕੇ ਦੋ-ਦੋ ਹੱਥ ਕਰਨ ਲੲੀ ਵੰਗਾਰਿਆ ਪਰ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿਚ ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿੰਡੇ ’ਤੇ 64 ਜ਼ਖ਼ਮ ਲੱਗੇ ਸਨ ਪਰ ਜਿੱਤ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਹੋੲੀ ਅਤੇ ਜਰਵਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਣਾ ਪਿਆ। ਇਕੋ ਦਿਨ ਵਿਚ ੲੇਨਾ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸਗੋਂ ਅਸਚਰਜਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ੲੇਨੇ ਵੱਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਉਪਰੰਤ ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾੲੀ ਵਿਚ ਦਲ ਖਾਲਸਾ ਨੇ ਜਰਵਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮੋੜਵਾਂ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਭਾਂਜ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਮਿਸਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜੰਗਾਂ-ਯੁੱਧਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿਚ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਵੇਕਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗ 5 ਫਰਵਰੀ, 1762 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਘਲੂਘਾਰਾ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਲ ਖਾਲਸਾ ਨੇ ਜ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾੲੀ ਵਿਚ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 1763 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਫ਼ਤਹਿ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਜ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਅਤੇ ਜ: ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। 1768 ਵਿਚ ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਥਕ ਦਲਾਂ ਨੇ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਦੇ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਆਪਣੀ ਲੜਕੀ ਛੁਡਵਾਉਣ ਲੲੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਾੲੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮੇਰਠ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਆਦਿ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕਰਕੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਖਾਲਸਾ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੀ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੰਥ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗੁਰ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸ: ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਗੲੀ। ਉਹ ਇਸ ਕੰਮ ਲੲੀ ਕੲੀ ਮਹੀਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਰਹੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਖਾਲਸਾ ਦਲ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਸਤੀ ਪੰਥ ਵਿਚ ਇਕ ਮੁਖੀ ਦੀ ਸੀ। ਸ: ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੇ 1760 ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਜਥੇਦਾਰੀ ਦੀ ਪੱਗ ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਾੲੀ ਗੲੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਸਾਰੇ ਪੰਥ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆ ਪੲੀ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਕ ਥਾਂ ਬੈਠ ਕੇ ਨਿੱਜੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਰਾਜ ਭਾਗ ਹੰਢਾਉਣ ਅਤੇ ਐਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਪੰਥਕ ਹਿਤਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਵਧੇਰੇ ਦਿੱਤਾ। ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖੀ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਹੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਖਾਲਸਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਵੀ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਪਟਿਆਲਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਸੀ। 1765 ਵਿਚ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾੲੀ ਗੲੀ। ਉਸ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹੀ ਰਖਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਜਿਥੇ ਇਕ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਰਸੀਆ ਵੀ ਸੀ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਾਲਮ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀ ਸੋਧ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਟਾਕਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿਚ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ, ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਅਤੇ ਤੈਮੂਰ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਜਮਾਨ ਸ਼ਾਹ ਜਿਹੇ ਜਰਵਾਣੇ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਰਜਾ ਤੇ ਸਿੱਖ ਸਿਦਕ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹਿਤ ਮੈਦਾਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜੂਝਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸ: ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਤਹਿਤ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਮੁਲਤਾਨ ਤੱਕ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਲਗਭਗ 60 ਸਾਲ ਪੰਥ ਦੀ ਅਣਥੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਇਹ ਮਹਾਨ ਜਰਨੈਲ 22 ਅਕਤੂਬਰ 1783 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ। ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬੇਤਾਜ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੰਨਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਅਖੀਰ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਥ ਦਾ ਸੇਵਕ ਹੀ ਬਣਿਆ ਰਹਿਣ ਵਿਚ ਹੀ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।

(ਲਿਖਤੁਮ - ਪ੍ਰੋ: ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਡੂੰਗਰ)
ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ - ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਜੀਤ ਜਲੰਧਰ)

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿੱਖ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਟਰੈਫਿਕ ਵਾਰਡਨ
ਡਾ: ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਇਕ ਚੌਂਕ ਵਿਚ
ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਸਾਂਭ ਲੲੀ ਹੈ। ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ
ਭਰਤੀ ਹੋੲੇ ਇਸ ਸਿੱਖ ਟਰੈਫਿਕ ਵਾਰਡਨ ਨੂੰ ਚੌਂਕ ਵਿਚ ਵੇਖਕੇ
ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲੋਕ ੳੁਸਨੂੰ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਬੁਲਾ ਕੇ ਲੰਘਣ ਦੇ ਨਾਲ
‘ਜੋ ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ’ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਲਗਾੳੁਂਦੇ ਲੰਘਦੇ ਨੇ। ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ
ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਡਰਾੲੀਵਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੰਘਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ੳੁਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ
‘ਬੱਲੇ ਬੱਲੇ’ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। 1982 ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ
25 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ
ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ੳੁਸਦੇ ਪਿਤਾ ਸ: ਮੰਨਾ ਸਿੰਘ ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਹਨ।
ਪੰਜ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਡਾ: ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ
ਹੈ। ੳੁਸਨੇ ਸ੍ਰੀ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚੋਂ ਮੈਟਰਿਕ ਕੀਤੀ,
ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਬੀ.ੲੇ. ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ
ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਤੋਂ ਹੋਮਿਊਪੈਥੀ ਵਿਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ
ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ੳੁਸਨੇ ਇਕ ਹੋਮਿੳੁਪੈਥ ਵਜੋਂ
ਆਪਣਾ ਕਲੀਨਿਕ ਵੀ ਚਲਾਇਆ ਪਰ ੳੁਸਨੂੰ ਲੱਗਦਾ
ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕਲੀਨਿਕ ਚੱਲਦਾ
ਰੱਖਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਡਿਫੈਂਸ ਹਾਊਸਿੰਗ
ਅਥਾਰਟੀ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦਾ ਡਾ: ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਇਸ ਵੇਲੇ ਲਾਹੌਰ
ਛਾੳੁਣੀ ਦੀ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਭੱਟੀ ਰੋਡ ਵਿਖੇ ਆਲਿਫ ਲਾਮ ਮੀਮ
ਚੌਂਕ ’ਚ ਡਿਊਟੀ ’ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈ। ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੀਆਂ
ਅਸਾਮੀਆਂ ਨਿਕਲਣ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ੳੁਸਨੇ
ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਪਰ ਜਦ
ੳੁਸਦੀ ਚੋਣ ਹੋ ਗੲੀ ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਹੋੲੀ।
ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ੳੁਰਦੂ, ਪੰਜਾਬੀ, ਪਸ਼ਤੋ, ਸਰਾਇਕੀ ਅਤੇ ਸਿੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤਾਂ
ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਬੋਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ੳੁਂਜ ੳੁਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵੀ ਬੋਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ
ਇਸ ਵਿਚ ੳੁਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਿਲ ਨਹੀਂ। ਹਰਭਜਨ ਮਾਨ,
ਅਬਰਾਰ-ੳੁਲ-ਹੱਕ ਅਤੇ ਵਾਰਿਸ ਬੇਗ ਆਦਿ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਪਸੰਦ
ਕਰਦਾ ਡਾ: ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਭੰਗੜੇ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਡਾ: ਗੁਲਾਬ
ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ੳੁਸਦਾ ਕੜਾ ਅਤੇ ੳੁਸਦੀ ਕਿਰਪਾਨ ੳੁਸਦੀ
ਡਿਊਟੀ ਵਿਚ ਆੜੇ ਨਹੀਂ ਆੳੁਣ ਲੱਗੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਇਕ
ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਛਪੀ ਆਪਣੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ ਡਾ: ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ
ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ੳੁਸਦੀ ਟਰੇਨਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ੳੁਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ੳੁਸਨੂੰ ਕਦੇ
ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ੳੁਹ ਵੱਖਰੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ
ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ੳੁਸ ਲੲੀ ਵੱਖਰੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕੀਤਾ
ਗਿਆ। ਡਾ: ਗੁਲਾਬ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ੳੁਹ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ
ਨਿਭਾੲੇਗਾ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਰਹਿਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲੲੀ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਰਹੇਗਾ।

(ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ ਅਜੀਤ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚੋਂ)

Difference Between Focus on Problems, and Focus on Solutions

When NASA began the launch of astronauts into space,

they found out that the pens wouldn't work at zero

gravity (Ink won't flow down to the writing surface).

In order to solve this problem, they hired Andersen

Consulting (Accenture today). It took them one decade

and $12 million. They developed a pen that worked at

zero gravity, upside down, underwater, in practically

any surface including crystal and in a temperature

range from below freezing to over 300 degrees C.



and what did Russians do...........................



The Russians used a Pencil !!!



So, learn to focus on solutions not on problems

ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਓਪਨ ਸੋਰਸ ਉੱਤੇ ਨਵਾਂ ਹਮਲਾ - ਗੇਮ ਤੋਂ ਪਿਡਗਿਨ

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਚੈਟਿੰਗ (IM) ਕਲਾਂਇਟ ਨਾਲ ਯਾਹੂ, ਹਾਟਮੇਲ, ਗੂਗਲ ਟਾਕ
ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਮੁਫ਼ਤ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ
ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਗੇਮ (Gaim) ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇ,
ਹਾਂ ਉਹੀ ਗੇਮ ਹੁਣ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਾਂ ਸੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਨਾਂ ਹੈ
ਪਿਡਗਿਨ (pidgin)। ਹੁਣ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ Gaim ਲੱਭ ਜਾਓ ਤਾਂ
ਤੁਹਾਨੂੰ pidgin ਹੀ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਵਰਜਨ 2.0 ਤੋਂ
ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਉਂਝ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ।

ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ AOL ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਕੇ
ਇਹ ਬਦਲਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਕੋਡ ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਲੋਂ
ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਅਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਓਪਨ ਸੋਰਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ
ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਮਲੇ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ
ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਰਮਨਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ IM ਕਲਾਂਇਟ
ਗੇਮ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਡੀਵੈਲਪਰਾਂ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ
ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਿੰਦਣਯੋਗ
ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ SCO ਅਤੇ IBM ਵਿੱਚ ਚੱਲੇ ਕੇਸ ਤਾਂ ਲਿਨਕਸ ਨੂੰ
ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪੁੱਟਣ ਦਾ ਹੀ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸ ਹਾਰ ਬਾਅਦ
ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਛਾਪਮਾਰ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਹਨ।
ਇਹ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਭਾਵੇ ਠੀਕ ਹਨ, ਪਰ ਨੈਤਿਕ
ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।

ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲੱਬਧ ਹੈ:
http://pidgin.im/

ਗੂਗਲ ਸਮਰ ਆਫ਼ ਕੋਡ ਨਿਕਲ ਗਿਆ...

ਮੈਨੂੰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੈ ਕਿ ਗੂਗਲ ਸਮਰ ਆਫ ਕੋਡ 2007 ਦਾ ਟਾਇਮ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ,
ਅੱਜ ਬੜੇ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਸਾਇਟ ਵੇਖੀ। ਚੱਲੋ ਕੋਈ ਗੱਲ਼ ਨੀਂ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਵੀਰ
ਕੋਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਕਰੇ ਤਾਂ ਵੇਖ ਲਿਓ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਵਰ੍ਹੇ ਖਿਆਲ
ਰੱਖਿਓ:
http://code.google.com/soc/
ਉੱਥੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਓਪਨ ਸੋਰਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ (ideas) ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਬਾਰੇ
ਵੇਰਵਾ ਹੈ, ਜਿੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਹੁਣ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਬੱਸ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਗੇ।
ਕੁਝ ਖਾਸ ਸਾਇਟਾਂ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ:
http://wiki.mozilla.org/Community:SummerOfCode07 (MOzilla, Java based)
http://wiki.openmoko.org/wiki/Summer_of_code (New and Fast growing Plam OS
software, 1 of my friend help can you for "How to INPUT Indian language")
http://live.gnome.org/SummerOfCode2007/Ideas (Gnome - Desktop for Linux)
http://techbase.kde.org/Projects/Summer_of_Code/2007/Ideas (KDE - Desktop for
Linux)
http://fedoraproject.org/wiki/FedoraBounties (Fedora)
http://wiki.services.openoffice.org/wiki/Summer_of_Code_2007 ( Java C/C++
based BIG project)

ਇਹ ਕੁਝ ਖਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹਨ, ਜਿੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ,
ਖਾਸ Language: C/C++, java, python (ਬਾਕੀ ਆਪ ਵੇਖ ਲਿਓ, ਸਭ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ)
ਅਤੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ Indian Language (internationalization) and
Software Developer ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਨਵੇਂ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਕੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ ਓਪਨ ਸੋਰਸ ਵਿੱਚ, ਬੇਅੰਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ
ਪੈਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸ਼ੋਹਰਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਸਮੇਂ ਕੰਪਨੀਆਂ
ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਤਜਰਬਾ ਵੇਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ
ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੋਚਦੇ ਹਨ
ਕਿ ਕੋਈ ਕੰਮ ਤਾਂ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨਿਆਂ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣੇਗੀ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਣਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਫਾਇਦਿਆਂ ਵਿੱਚ:
* ਤਜਰਬਾ, ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦਾ (ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੌਕੇ)
* ਤਜਰਬਾ, ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਦਾ (ਹਰੇਕ ਆਈ ਟੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਭਾਗ, ਪਰ
ਪੰਜਾਬੀਆਂ 'ਚ ਇਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘਾਟ ਖਟਕਦੀ ਹੈ)
* ਤਜਰਬਾ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਦਾ, ਜੋ ਕਿ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਲੱਗਭਗ ਸਭ
ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ (ਭਾਵ ਤੁਹਾਡਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲੀਡਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ
ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਘਰੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਝ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣੀ
ਚੰਗੀ ਹੈ)
* ਗੂੜਾ ਤਜਰਬਾ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ
ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਪਾਉਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣਾ
ਕੰਮ ਸਭ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
*ਆਨੰਦ, ਓਪਨ ਸੋਰਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦਾ ਆਨੰਦ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ
ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
* ਜ਼ਰੂਰਤ ਲਈ ਪੈਸਾ (ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਵਾਰ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕੇ, ਪਰ
ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਸਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਲੱਭ ਪਵੇ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਾਂਗ ਨਕਦੀ
ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੈ)।

ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲਿਖਣਾ/ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਸੰਕੋਚ ਨਾ ਕਰੀਓ, ਤੁਹਾਡੀ
ਮੱਦਦ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਟੀਮ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤਿਆਰ:
IRC: #punjabi
www.satluj.org

ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ
ਆਲਮ

"ਟੇਡੀ ਉਂਗਲ" ਤੋਂ ਰੱਬ ਬਚਾਏ!

ਹੁਣੇ ਹੁਣੇ ਤਾਜ਼ਾ ਸੂਹ ਮੁਤਾਬਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕੁਝ ਬੰਦੇ
(ਅਤੇ ਬੁੜੀਆਂ ਵੀ) ਪੰਜਾਬੀ ਟੀਮ ਮਤਲਬ ਕਮਿਊਨਟੀ ਵਿੱਚ
ਤਰੇੜਾਂ ਪਾਕੇ ਆਪਣਾ ਉੱਲੂ ਸਿੱਧਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਉਸ
ਬੰਦੇ ਨੇ ਇਹ ਘਟੀਆ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਜਤਨ
ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਆਖਰੀ ਲਫ਼ਜ਼, ਜੋਂ ਕੱਲ੍ਹ ਕਹੇ ਗਏ "ਅਗਰ ਘੀ ਸੀਦੀ
ਉਂਗਲੀ ਸੇ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਤਾ ਤੋਂ ਟੇਢੀ ਸੇ ਨਿਕਾਲਤੇ ਹੈ"
ਮੈਨੂੰ ਹਰਦਮ ਯਾਦ ਰਹਿਣਗੇ।
ਦੁੱਖ ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ਼ ਤਾਂ ਹੈ ਕਿ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲੋਂ
5/6 ਗੁਣਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪੰਜਾਬੀ ਟੀਮ ਨੇ ਅਤੇ
ਉਸ ਦੇ ਉਲ਼ਟ ਟੀਮ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੱਕਠਾ ਰੱਖਣ
ਦਾ ਜਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਟੇਡੀ
ਉਂਗਲ" ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਟੀਮ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ "ਵੰਡ ਕੇ"
ਅੱਡ ਹੀ ਬਣਾ ਲਈ।

ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਦਾ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆਂ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ
ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗੜਬੜ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਤੀ
ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਓਪਨ ਸੋਰਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਬਾਰੇ
ਬਾਹਰੋਂ ਕੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਕੀ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਖ਼ੈਰ ਆਪਣੇ
ਮਕਸਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਫ਼ਲ ਰਹੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਹ
ਕੰਮ ਫਰੰਗੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਨਾਲ
ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਹੀ ਇਹ ਕਰਦੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ
ਸਕਦੇ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣੀ
ਤਨਖਾਹ ਲਈ, ਅਹੁਦਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਵੇਖਾਉਣ ਲਈ,
ਹੋਰ ਵੀ ਇੰਝ ਦੇ ਘਟੀਆ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਉਹ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹਨ,
ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੋ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮਾੜਾ ਪਰਭਾਵ ਬਾਹਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ
ਕਮਿਊਨਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਨਾਲ
ਆਪਣੀ ਕਦਰ ਘਟਾਉਦੇ ਹਨ।
ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਮਿਊਨਟੀ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਕੰਮ ਦੀ
ਕਦਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣਾ ਉੱਲੂ ਸਿੱਧਾ ਕਰਨ
ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਦਾ ਜਤਨ
ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਮਿਊਨਟੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ਨਾਲ
ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦਾ
ਨੁਕਸਾਨ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਖ਼ੈਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਦੇ ਡੋਲੇ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਡੋਲਣਗੇ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ
ਹੁਣ ਵੇਲਾ ਹੈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦਾ,
ਜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ
ਇੱਕਜੁੱਟ ਰੱਖ ਸਕੇ ਤਾਂ ਸਮਾਂ ਸੁਨੈਹਰੀ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਹਰੇ ਝੁਕੇਗਾ, ਪਰ ਜੇ ਕਿਤੇ ਨਾ ਟਿਕ
ਸਕੇ ਅਤੇ ਸਸਤੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕ ਗਏ ਤਾਂ ਫੇਰ
ਰੱਬ ਰਾਖਾ!

ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਤੇਰੇ ਭਾਣੇ ਸਰਬਤ ਦਾ ਭਲਾ!

ਆਲਮ

ਮੋਬਾਇਲ 'ਚ ਆਇਆ ਭੂਤ

ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਗਰਮ
ਸੀ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਫੋਨ ਆਉਣ ਦੌਰਾਨ, ਲਾਲ ਲਾਇਟ
ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਡਰਾਇਵਰ ਨੇ ਵੀ ਦੱਸੀ ਸੀ ਕਿ ਚੱੜਿਕ
ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਨੇ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਉੱਤੇ ਭੂਤ ਦੇ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਫੋਨ
ਚੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਨ ਕਰਨ ਸਾਰ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ।

ਖੈਰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ CDMA ਮੋਬਾਇਲ
ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਕੋਈ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ
ਫੋਨ ਉੱਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਾਲ
ਆਉਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ,
ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਫੋਨ ਚੱਕਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹੋ
ਭਾਵ ਕਿ ਸੰਚਾਰ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ
ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਮੁਤਾਬਕ ਡਾਟਾ ਟਰਾਂਸਫਰ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਡਾਟਾ ਟਰਾਂਸਫਰ ਹੋਵੇਗਾ,
ਫੇਰ ਭਾਵੇ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਲਤ ਕੋਡ, ਉਸ ਨਾਲ
ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਉੱਤੇ ਡਾਟਾ ਉੱਤੇ ਕਾਰਵਾਈ
ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ (ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ) ਅਤੇ ਗਲਤ ਡਾਟਾ
ਵੀ ਉਸਦਾ ਭਾਗ ਬਣ ਕੇ ਮੋਬਾਇਲ ਦੇ ਸਿਸਟਮ
ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਕਿ
ਬੈਟਰੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਕਿ ਉਹ ਗਰਮ ਹੋ ਕੇ ਫਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ
ਆਦਮੀ ਤਾਂ ਸਦਮੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਗਲਤ ਕਾਲਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਸਾਇਬਰ ਕਰਾਈਮ
(ਸਾਇਬਰ ਗੁਨਾਹ) ਕਹਾਉਦੇ ਹਨ ਅਤੇ
ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਗਠਿਤ ਢੰਗ ਅਤੇ ਬਹੁਤ
ਹੀ ਉੱਚ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਹੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ,
ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਵਲੋਂ ਫੜਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼
ਔਖਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਅਸੰਭਵ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਹੈ,
ਪਰ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹਨ, ਇੱਕ ਤਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਬਾਇਲਾਂ 'ਚ ਆਇਆਂ ਭੂਤ
ਆਵੇ ਅਫਵਾਹ ਘੱਟ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟਰੋਨਿਕ
ਮਾਹਰਤ ਦਾ ਭੈੜਾ ਰੂਪ, ਸੱਚਾਈ ਹੈ,
ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਕਿ CDMA ਮੋਬਾਇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ
(ਰਿਲਾਇੰਸ ਅਤੇ ਟਾਟਾ ਇੰਡੀਕਾਮ) ਦੇ ਭਵਿੱਖ
ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਖੜ੍ਹਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ
ਹੱਲ਼ ਤਾਂ ਛੇਤੀ ਕਰ ਲੈਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਉੱਤੇ ਭੂਤ ਵਾਲੇ ਮੋਬਾਇਲ
ਖਤਰਾ ਖੜ੍ਹਾ ਰੱਖਣਗੇ।

ਹੁਣ ਸਾਇਬਰ ਕਰਾਇਮ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣ ਬਾਰੇ
ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹੰਭਲੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜੇ ਅੱਜ ਇਹ ਮੋਬਾਇਲਾਂ
ਉੱਤੇ ਇੰਝ ਹਮਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਝਣਾ
ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ
ਆਪਸ 'ਚ ਲੜ ਭਿੜਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ
ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।

ਆਓ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਸਮ ਦੇ
ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ
ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਪ ਕਰੀਏ ਤਾਂ
ਕਿ ਗਲਤ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਲੱਭੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਅੱਜ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ
ਜੁੱਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼
ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਅਪਰਾਧਾਂ ਉੱਤੇ
ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇੱਕਲੀਆਂ
ਉੱਨਤ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਫਾਇਰਵਾਲਾਂ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ।
ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਹੈ।